Een bijzonder ondedeel is het hergebruik van de betonelementen uit de schokbetonschuur die op de locatie stond. Deze schuren zijn kenmerkend voor de Noordoostpolder en Oostelijk Flevoland en vormden vanaf eind jaren veertig een efficiënt prefab bouwsysteem voor grootschalige landbouwontwikkeling in de nieuwe polders. De oorspronkelijke schuur is zorgvuldig gedemonteerd, waarna de onderdelen binnen en buiten het project zijn hergebruikt. De schokbetonelementen zijn binnen het plan teruggebracht in een reconstructie van de schuur, waarbinnen nieuwe rug-aan-rugwoningen zijn gerealiseerd. Deze aanpak maakt Zuiderweide tot een sterk voorbeeld van circulair bouwen en hergebruik van bestaande bouwmaterialen, waarbij cultureel erfgoed behouden blijft en een nieuwe betekenis krijgt binnen een eigentijdse woonomgeving.
Inspiratie uit de begintijd van de polder
De Zuiderweide is geïnspireerd op de 'Nieuwlandarchitectuur' uit de begintijd van Oostelijk Flevoland. De schokbetonschuur die op deze locatie stond, vormde daarvoor een vanzelfsprekende aanleiding. Wonen in de polder draait om een beschut thuis in een weids landschap. De groenstructuren bieden allereerst deze beschutting en delen de wijk in verschillende milieus met een eigen identiteit.
Het Erf vormt het historische hart van de ontwikkeling en ligt op de plek van de voormalige schokbetonschuur. De opzet verwijst naar de oorspronkelijke agrarische erven in de polder met vrijstaande gebouwen, robuuste bestrating, een moestuin en een groene singel die het geheel omringd.
In de voormalige weilanden zijn langs een centraal groen hart woonclusters met verschillende woningtypes gegroepeerd rond groene parkeerhoven en gescheiden door plantsoenen die op de omliggende wijken aansluiten. Het groene hart eindigt in de bocht aan De Zuid in een parkachtige omgeving met twee vrijstaande appartementengebouwen. De architectuur in dit gedeelte vormt een hedendaagse vertaling van de ''Nieuwlandarchitectuur''. Deze architectuur kenmerkt zich door een optimistische vormgeving, met beschutte entrees, woonkamers aan de voorzijde met brede ramen die op de omgeving zijn georiënteerd. Ook de geaccentueerde, hellende daklijnen zijn typerend. Inspiratie vormden onder meer de Golf- en Dijkwoningen van architect Romke de Vries uit het centrum van Dronten. De woningen hebben een eigentijdse laag gekregen door de toepassing en integratie van duurzame en natuur inclusieve ontwerpprincipes, met natuurlijke kleuren en materiaalgebruik.
Een duurzame en groene wijk
De Zuiderweide is ontworpen als een toekomstbestendige en klimaatadaptieve woonwijk, waarin groen, biodiversiteit en waterberging centraal staan. De groene openbare ruimte vormt de verbindende structuur van de wijk en nodigt uit tot ontmoeten, bewegen en ontspannen.
Duurzaamheid is zichtbaar in elk onderdeel van de wijk. Door het gebruik van duurzame materialen, energiezuinige woningen, natuur inclusieve en circulaire ontwerpprincipes sluit Zuiderweide aan bij de woonwensen van vandaag én morgen. Gebouwen en landschap zijn integraal ontworpen en dragen samen bij aan een aangenaam leefklimaat voor mens en dier.
Groene daken, plantsoenen, vergroende parkeerhoven en natuurlijke waterberging zorgen voor verkoeling op warme dagen en helpen hittestress te beperken. Bestaande waardevolle bomen zijn behouden gebleven en aangevuld met zoveel mogelijk inheemse beplanting, waardoor een groene, biodiverse en prettige leefomgeving ontstaat waarin natuur, comfort en duurzaamheid vanzelfsprekend samenkomen
Woningen voor iedere levensfase
Zuiderweide biedt een brede variatie aan woningtypen voor starters, gezinnen, doorstromers en senioren. Van compacte starterswoningen in de op de schokbetonschuur geïnspireerde rug-aan-rugwoningencomplex, tot ruime rijwoningen, royale twee-onder-een-kapwoningen en vrijstaande woningen voor gezinnen. Ook levensloopbestendig wonen komt aan bod op verschillende wijze in de wijk. Zo zijn er speciale rijwoningen op Het Erf met een eigen tuin en gezamenlijke moestuin, evenals woningen aan het plantsoen met beschutte terrassen aan de voorzijde. Daarnaast zijn er appartementen in verschillende groottes. De mix aan woonvormen zorgt voor een diverse bewonersgroep en versterkt de sociale samenhang binnen de wijk. Zo ontstaat een buurt waar mensen in elke levensfase prettig kunnen wonen.
Circulair hergebruik van prefab betonelementen
Een bijzonder onderdeel is het hergebruik van de betonelementen uit de schokbetonschuur die op de locatie stond. Deze schuren zijn kenmerkend voor de Noordoostpolder en Oostelijk Flevoland en vormden vanaf eind jaren veertig een efficiënt prefab bouwsysteem voor grootschalige landbouwontwikkeling in de nieuwe polders. De oorspronkelijke schuur is zorgvuldig gedemonteerd, waarna de onderdelen binnen en buiten het project zijn hergebruikt. De schokbetonelementen zijn binnen het plan teruggebracht in een reconstructie van de schuur, waarbinnen nieuwe rug-aan-rugwoningen zijn gerealiseerd. Deze aanpak maakt Zuiderweide tot een sterk voorbeeld van circulair bouwen en hergebruik van bestaande bouwmaterialen, waarbij cultureel erfgoed behouden blijft en een nieuwe betekenis krijgt binnen een eigentijdse woonomgeving.
Kunstintegratie
Boven de entree van appartementengebouw aan Het Erf heeft het kunstwerk De Wijnstok van kunstenaar René Karrer een nieuwe plek gekregen. Het kunstwerk werd gered uit de voormalige Voorhofkerk in Biddinghuizen. Het in beton ingelegde natuursteenmozaïek van 3 bij 5 meter komt uit de beginperiode van de Oostelijke Flevopolder en sluit daarmee passend aan op de wijk. Na een zorgvuldige restauratie door restaurateur Klooster & Beeld en na restauratie geïntegreerd in de nieuwe woonwijk. Door het herplaatsen van het kunstwerk blijft een waardevol onderdeel van het culturele erfgoed van Flevoland behouden en krijgt het een zichtbare plek binnen de nieuwe gemeenschap van Zuiderweide.
Ruimte voor ontmoeting
Sociale verbinding en cohesie speelt een belangrijke rol binnen de Zuiderweide. De openbare ruimte biedt ruimte voor ontmoeting op verschillende niveaus voor jong en oud. Verspreid door de wijk ontstaan plekken waar bewoners elkaar vanzelf ontmoeten, dichtbij huis én in het groen. Kinderen kunnen avontuurlijk spelen in natuurlijke speelplekken en veilig op ontdekking gaan tussen de plantsoenen, hoven en groene routes door de wijk. Ook voor ouderen biedt Zuiderweide een prettige en sociale woonomgeving. Seniorenwoningen liggen aan groene plantsoenen en hebben beschutte terrassen en pergola's die uitnodigen tot ontmoeten en buiten verblijven. Op Het Erf vormen de gezamenlijke moestuin en de buurtkamer het sociale hart van de wijk, plekken waar bewoners samenkomen, elkaar leren kennen en omzien naar elkaar. De groene hoven, gedeelde verblijfsplekken en informele inrichting van de openbare ruimte versterken het gemeenschapsgevoel en zorgen voor een buurt waar ontmoeten vanzelfsprekend is.
Participatie met de buurt
Zuiderweide is ontwikkeld in nauwe samenspraak met de omgeving. Omdat de wijk midden in een bestaande woonomgeving ligt, is vanaf het begin ingezet op een zorgvuldig en intensief participatieproces met omwonenden en betrokkenen. Molenaar&Co architecten heeft ontwikkelaar Trebbe ondersteund bij het organiseren van verschillende informatieavonden en participatiebijeenkomsten. Tijdens deze momenten zijn ideeën, zorgen en aandachtspunten uit de buurt opgehaald en meegenomen in de verdere uitwerking van het plan. Door participatie vanaf de eerste ontwerpstappen onderdeel te maken van het proces, is een woonwijk ontstaan die niet alleen goed aansluit op de omgeving, maar ook breed gedragen wordt door de buurt en toekomstige bewoners.
Opdrachtgever: Trebbe
Uitvoering: Trebbe
Oplevering: Vanaf 2024
Fotografie: nvt
Team: Joris Molenaar, Gerben Jansen, Willem-Jan Paijmans
Aannemer: Trebbe
Locatie: Dronten